Niebieska Karta

Załącznik do Zarządzenia nr 4/2013 Dyrektora Publicznego Przedszkola nr3 w Jastrzębiu-Zdroju z dnia 26.04.2013r. 

Procedura „Niebieskiej karty”

PUBLICZNE PRZEDSZKOLE NR3 w Jastrzębiu-Zdroju

Postępowanie w sytuacjach stwierdzenia zagrożenia życia dziecka, wobec którego jest stosowana przemoc w rodzinie lub mają miejsce zachowania agresywne

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U. z 2005 r. Nr 180 poz. 1493 ze zm.),
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta” (Dz.U. z 2011 r. Nr 209 poz. 1245),
  • Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 1997 r. Nr 88 poz. 553 ze zm.).
  1. Cel procedury

Procedura ma zagwarantować spełnienie wymagań określonych przepisami w sytuacji stwierdzenia zagrożenia życia dziecka, wobec którego jest stosowana przemoc w rodzinie   lub które ma kontakt z zachowaniami agresywnymi.

Przez przemoc w rodzinie wg Ustawy należy rozumieć jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste członków rodziny, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą.

  1. Zakres procedury

Procedura określa odpowiedzialność przedszkola jako instytucji oraz sposoby reagowania i zakres podejmowanych działań w ramach procedury „Niebieskie Karty” w sytuacji zagrożenia życia dziecka.

III. Uczestnicy postępowania – zakres odpowiedzialności

1. Rodzice (opiekunowie prawni): w przypadku podejrzenia stosowania w rodzinie przemocy wobec dziecka czynności podejmowane i realizowane w ramach procedury, zwane dalej działaniami, przeprowadza się w obecności rodzica/opiekuna prawnego.
2. Nauczyciele: na nauczycielach przedszkola pracujących z dziećmi spoczywa szczególny obowiązek reagowania na wszelkie przypadki zagrożenia życia dziecka, wobec którego jest stosowana przemoc w rodzinie.
3. Dyrektor: jest zobowiązany do udzielenia osobie, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie, kompleksowej pomocy, mającej na celu poprawę sytuacji. Zapewnia dzieciom i pracownikom pełne poczucie bezpieczeństwa, zarówno pod względem fizycznym, jak i psychicznym.

IV. Opis procedury :

  1. Dyrektor realizując zadania wynikające z rozporządzenia Rady Ministrów z 13 września 2011 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta”(Dz. U. z 2011 r. nr 209, poz 1245), wyznacza osobę koordynująca działania w tym zakresie.
  2. Każdy nauczyciel jest zobowiązany do zgłoszenia bezpośrednio wskazanej przez dyrektora przedszkola osobie lub osobiście dyrektorowi, podejrzenia dotyczącego stosowania przemocy w rodzinie ucznia (przy zgłoszeniu winna być sporządzona notatka służbowa – wzór notatki   zał. nr 1/ lub arkusz informacyjny dotyczący dziecka w związku z podejrzeniem przemocy w rodzinie – zał. 1a). 
  3. Do podstawowych zadań przedszkola w ramach procedury należy:
  4. diagnoza sytuacji i potrzeb dziecka co do którego istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie;
  5. zapewnienie i zorganizowanie niezwłocznie dostępu do pomocy medycznej, jeżeli wymaga tego stan zdrowia  dziecka;
  6. udzielanie kompleksowych informacji rodzicowi, opiekunowi prawnemu, faktycznemu lub osobie najbliższej o możliwościach pomocy psychologicznej, prawnej, socjalnej i pedagogicznej oraz wsparcia rodzinie, w tym o formach pomocy dzieciom świadczonych przez instytucje i podmioty w zakresie specjalistycznej pomocy na rzecz osób dotkniętych przemocą w rodzinie.
  7. Wskazana przez dyrektora przedszkola osoba lub sam dyrektor Wnikliwie obserwuje dziecko : jego wygląd, zachowania, dokonuje analizy psychologicznej wytworów działalności dziecka ( rysunku np. „ Moja rodzina” ) i zainicjowanej rozmowy z dzieckiem nt. relacji w rodzinie, jej zwyczajów, obowiązków poszczególnych członków rodziny, sposobów komunikacji itp. w tej czynności uczestniczą wychowawcy dziecka i sporządza notatkę .
  8. Rozmowę z dzieckiem, co do którego istnieje podejrzenie, że jest dotknięte przemocą            w rodzinie, przeprowadza się w warunkach gwarantujących swobodę wypowiedzi                      i poszanowanie godności oraz zapewniających mu bezpieczeństwo czynności podejmowane i realizowane w ramach procedury, zwane dalej działaniami, przeprowadza się w obecności rodzica, opiekuna prawnego lub faktycznego.
  9. Wzywa się na rozmowę wyjaśniającą rodzica, opiekuna prawnego, opiekuna faktycznego lub najbliższą dziecku osobę, nie podejrzewaną o przemoc, w celu wyjaśnienia sytuacji.
  10. Jeżeli osobami, wobec których istnieje podejrzenie, że stosują przemoc w rodzinie wobec dziecka, są rodzice, opiekunowie prawni lub faktyczni, działania z udziałem dziecka przeprowadza się w obecności pełnoletniej osoby najbliższej w rozumieniu art. 115 § 11 ustawy  z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm. 2)), zwanej dalej „osobą najbliższą”.
  11. Wszczęcie procedury następuje przez wypełnienie przez dyrektora lub osobę wskazaną przez dyrektora przedszkola w obecności dziecka, co do którego istnieje podejrzenie, że jest dotknięte przemocą w rodzinie, formularza „Niebieska Karta — A” (załącznik nr 1 do rozporządzenia, załącznik nr3 do niniejszej procedury).
  12. W przypadku braku możliwości wypełnienia formularza „Niebieska Karta — A”, z uwagi na nieobecność dziecka, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą                w rodzinie, stan jej zdrowia lub ze względu na zagrożenie jego życia lub zdrowia, wypełnienie formularza „Niebieska Karta — A” następuje niezwłocznie po nawiązaniu bezpośredniego kontaktu z dzieckiem lub po ustaniu przyczyny uniemożliwiającej jego wypełnienie.
  13. W przypadku, gdy nawiązanie bezpośredniego kontaktu z dzieckiem, co do którego istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie, jest niewykonalne, wypełnienie formularza „Niebieska Karta — A” następuje bez udziału tego dziecka.
  14. Wszczynając procedurę, należy podjąć współpracę z MOPS, Policją w celu zapewnienia bezpieczeństwa dziecku, co do którego istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą           w rodzinie.
  15. Po wypełnieniu formularza „Niebieska Karta — A” , przekazuje się jej formularz „Niebieska Karta — B”(wzór formularza „Niebieska Karta — B” stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia, a załącznik nr4 do niniejszej procedury), osobie przekazuje się rodzicowi, opiekunowi prawnemu lub faktycznemu albo osobie, która zgłosiła podejrzenie stosowania przemocy w rodzinie.
  16. Formularza „Niebieska Karta — B” nie przekazuje się osobie, wobec której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc w rodzinie.
  17. Przekazanie wypełnionego formularza „Niebieska Karta — A” do przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego następuje niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia wszczęcia procedury.
  18. Kopię wypełnionego formularza „Niebieska Karta — A” pozostawia się u wszczynającego procedurę (osoby wskazanej przez dyrektora przedszkola).
  19. Dalszy tok postępowania leży w kompetencji przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego.
  20. Jeżeli w trakcie działań podejmowanych w ramach procedury, zachodzi podejrzenie, że osoba, wobec której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc w rodzinie, dopuściła się po raz kolejny stosowania przemocy w rodzinie, wypełnia się formularz “Niebieska Karta- A” w zakresie niezbędnym do udokumentowania nowego zdarzenia i przesyła go do przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego.
  21.  W ramach procedury dyrektor lub przewodniczący zespołu:
  22. podejmuje działania, o których mowa w Rozporządzeniu, tj. udziela kompleksowych informacji o możliwościach uzyskania pomocy, w szczególności psychologicznej, prawnej, socjalnej i pedagogicznej, oraz wsparcia, w tym o instytucjach i podmiotach świadczących specjalistyczną pomoc na rzecz dziecka dotkniętego przemocą w rodzinie, możliwościach podjęcia dalszych działań mających na celu poprawę sytuacji dziecka, co do którego istnieje podejrzenie, że jest dotknięte przemocą w rodzinie,
    b) organizuje niezwłocznie dostęp do pomocy medycznej, jeżeli wymaga tego stan zdrowia dziecka, co do którego istnieje podejrzenie, że jest dotknięte przemocą w rodzinie,
    c) może prowadzić rozmowy z osobami, wobec których istnieje podejrzenie, że stosują przemoc w rodzinie, na temat konsekwencji stosowania przemocy w rodzinie oraz informuje je o możliwościach podjęcia leczenia lub terapii i wzięcia udziału w programach oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc w rodzinie,
    d) diagnozuje sytuację i potrzeby dziecka, co do którego istnieje podejrzenie, że jest dotknięte przemocą w rodzinie.
    e) udziela kompleksowych informacji rodzicowi, opiekunowi prawnemu, faktycznemu lub osobie najbliższej o możliwościach uzyskania pomocy psychologicznej, prawnej, socjalnej i pedagogicznej oraz wsparcia rodziny, w tym o formach pomocy dzieciom świadczonych przez instytucje i podmioty w zakresie specjalistycznej pomocy na rzecz dzieci dotkniętych przemocą w rodzinie.

19. Występowanie pojedynczego objawu nie jest dowodem na to, że dziecko jest krzywdzone. Jeśli jednak objawy się powtarzają bądź kilka występuje jednocześnie, możliwe, że mamy do czynienia z przemocą.

V. Podstawowe informacje dla nauczyciela: jak rozpoznać, czy dziecko w rodzinie jest krzywdzone

1. Krzywdzenie psychiczne: upokarzanie, odrzucanie, izolowanie, ignorowanie, wyszydzanie, krytykowanie, terroryzowanie, zmuszanie do wysiłku przekraczającego jego możliwości, zastraszanie, grożenie dziecku. Dziecko doznające takiej przemocy zachowuje się nieadekwatnie do wieku, wykazuje zaburzenia jedzenia (niedojadanie, nadmierne objadanie się, wymioty), okalecza się, ma problemy ze snem i koszmary, odczuwa strach przed zaśnięciem.
2. Wykorzystywanie seksualne: dziecko wykorzystywane seksualnie jest nadmiernie rozbudzone, dużo mówi o seksie, unika kontaktu z dorosłymi, opisuje zachowanie osoby dorosłej wskazujące na to, że ta próbowała je uwieść. Dziecko takie jest przygnębione, wycofane, ma problemy z koncentracją uwagi, zaczyna zachowywać się agresywnie, ma trudności w relacjach z rówieśnikami, odmawia przebierania się w towarzystwie innych. Ma także problemy ze snem, przejawia dolegliwości bólowe intymnych części ciała, a także głowy i brzucha. Zdradza trudności np. z siedzeniem, chodzeniem, oddawaniem moczu, kału, ma częste infekcje dróg moczowo-płciowych, widoczne siniaki na klatce piersiowej, pośladkach, podbrzuszu, udach oraz otarcia, zaczerwienienia, stany zapalne skóry, a także krwawienia. Sygnałem ostrzegawczym jest również zbytnia erotyzacja dziecka oraz odgrywana przemoc seksualna, np. na lalkach, zabawkach.
3. Zaniedbania bytowe, wychowawcze: zauważalne objawy u dziecka to w szczególności bardzo niska higiena osobista (dziecko jest brudne, cuchnie, ma brudne paznokcie i ubranie, widać ślady licznych ukąszeń, świerzb). Dziecko takie jest głodne, często choruje, jest zmęczone, apatyczne. Rodzice nie zwracają uwagi na potrzeby dziecka. Objawy zaniedbania dziecka w wieku przedszkolnym:

a) fizyczne: niski wzrost, małogłowie, dziecko jest zaniedbane i brudne,
b) rozwojowe: opóźniony rozwój mowy, ograniczony zakres uwagi, niedojrzałość społeczno-emocjonalna, zaburzenia procesów poznawczych i zdolności uczenia się,
c) zachowanie: nadmierna pobudliwość, agresja, impulsywność, zaburzenia nerwicowe.

VI. Sposób prezentacji procedury

1.Umieszczenie treści dokumentu na stronie internetowej przedszkola.
2. Zapoznanie rodziców z obowiązującymi w placówce procedurami na zebraniach organizacyjnych we wrześniu każdego roku szkolnego.
3. Udostępnienie dokumentu na tablicy ogłoszeń w przedszkolu.
4. Zapoznanie wszystkich pracowników przedszkola z treścią procedur.

VII . Procedura wchodzi w życie Zarządzeniem Nr 4/2013 Dyrektora Publicznego Przedszkola nr3 w Jastrzębiu-Zdroju z dnia 26.04.2013r

Załącznik nr3

Załącznik nr4

Załącznik nr 1

Wzór  notatki służbowej

dotyczącej dziecka

w związku z podejrzeniem przemocy w rodzinie

Imię i nazwisko dziecka ………………………………………  data ur. …………….

Publiczne Przedszkole nr3 w Jastrzębiu-Zdroju,

Data sporządzenia notatki…………………….

  1. Opis wyglądu dziecka: (np.urazy-jakie?) …………………………………………………………………………………….
  • Zachowanie dziecka (jakie ?)   ……………………………………………………………………………………..
  • Inne informacje istotne w rozpoznawaniu sytuacji dziecka: ………………………………………………………………………………….…
  • Źródło informacji: ……………………………………………………………………………..
  • Podjęte działania interwencyjne: …………………………………………………………………………….…………..

……………………………………………

                                                                             Imię i nazwisko osoby sporządzającej notatkę  – podpis

Załącznik nr 1a

Arkusz informacji dotyczący dziecka –
– w związku z podejrzeniem lub zgłoszeniem przemocy w rodzinie

Imię i nazwisko dziecka ………………………………………………….. data ur. ……………………..….

Publiczne Przedszkole nr3 w Jastrzębiu-Zdroju.

 Data wypełnienia arkusza …………………….

W arkuszu należy podkreślić wybrane informacje.

  • Opis wyglądu dziecka:
  • zaniedbania w zakresie higieny osobistej ……………………………………………….
  • zadrapania
  • zasinienia
  • oparzenia
  • złamania
  • zranienia
  • zwichnięcia
  • inne urazy lub uwagi dotyczące wyglądu (jakie?)………………………………….. …………………………………………………………………………………………
  • Zachowanie dziecka:
  • niepokój, pobudzenie
  • wycofanie, zamknięcie w sobie, „dziwny spokój”
  • agresywność
  • płacz
  • inne (jakie ?)………………………………………………………………………………
  • Posiadane informacje dotyczące form krzywdzenia dziecka:
  • przemoc fizyczna
  • przemoc psychiczna
  • zaniedbanie
  • inne (jakie?) ………………………………………………………………………………
  • brak informacji na ten temat
  • Źródło informacji: …………………………………………………………………………….
  • Inne informacje istotne w rozpoznawaniu sytuacji dziecka:

…………………………………………………………………………………………………

…….……………………………………………

                                                                                                                  Czytelny podpis osoby wypełniającej arkusz

Przewiń do góry